“นวัตกรรมคนไทยทำได้ พ่อสอนไว้”

กรวิชญ์ พนักงานหนุ่มรุ่นใหม่ไฟแรง

ได้รับทุนการศึกษาจากบริษัท ให้ไปเรียนทางด้าน “นวัตกรรม” จาก มหาวิทยาลัยที่ดีที่สุด

ละแวกใกล้เคียงกับบ้านเกิดของ บริษัทระดับโลกเช่น กูเกิ้ล เฟซบุ๊ค

หรือ แม้แต่ สตาร์ทอัพ มูลค่า หลายหมื่นล้านเหรียญ อย่าง อูเบอร์ หรือ แอร์บีแอนด์บี

ธุรกิจ เทคโนโลยีเกิดใหม่ที่ทำให้ “โมเดลธุรกิจ” ของบริษัทยักษ์ใหญ่ สั่นคลอน ไปตามๆกัน  

หลังจากกลับมาได้ไม่นาน ด้วยความมุ่งมั่นที่จะช่วยบริษัทที่ใหญ่โตแห่งนี้

ได้ “เปิดหูเปิดตา” บ้าง

เขานำเสนอ “กระบวนการสร้างนวัตกรรม” ใหม่ที่ได้ไปร่ำเรียนมา

ให้กับ “ผู้บริหาร” ท่านหนึ่งฟัง  

ในระหว่างที่เขานำเสนอ “ความคิด” นั้น

ก็สังเกตเห็น “ทีท่า” และ “สายตา” ที่ดูเย้ยหยัน

ที่ผู้บริหารท่านนี้ ทำออกมาให้เห็น อยู่ไม่ขาด

บอกเป็นนัยว่า “แกน่ะ ไม่รู้เรื่อง เดี๋ยวฉันจะบอกให้ ว่าฉันคิดอะไร”

แน่นอน การนำเสนอ โดยรู้ทั้งรู้ว่า จะโดน “สวน” แน่ๆ เป็นเรื่องน่าอึดอัดยิ่งนัก

แต่ ก็กัดฟัน “นำเสนอ” จนจบ

ผู้บริหารท่านนี้ กล่าวทันที “ก่อนอื่นพี่ขอถามเธอก่อนเลย”

ใบหน้ามีรอยยิ่มเยาะอย่างชัดเจน

“เธอรู้มั้ยว่า โรงแรมที่ใหญ่ที่สุดในโลกตอนนี้คือ โรงแรมอะไร”

เมื่อหลายวันก่อน ผมได้มีโอกาสไปร่วมสัมมนา “สังคมนวัตกรรม”

ในงาน Open House ของ CU Innovation Hub ที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คุณลลิต ถนอมสิงห์ ผู้ช่วยเลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา เล่าให้ฟังว่า

เมื่อ 30 ปีที่แล้ว
ในหลวง พระองค์ท่าน อยากจะหาที่ กักเก็บน้ำไว้ให้ชาวบ้าน เอาไว้ดื่ม ไว้ใช้

จึง ทรงมีรับสั่ง ให้สร้าง “อ่างเก็บน้ำใต้ดิน” ที่ “เชียงดาว” 

คล้ายๆกับ เขื่อนที่สร้างเพื่อปิดถ้ำหินปูน ใต้ดิน

แน่นอน ว่า “ไม่ง่าย”
ด้วยเทคโนโลยี สมัยนั้น ไม่มีใครเชื่อว่าทำได้
โครงการของท่าน จึงต้องหยุดไปในที่สุด
……………………
20 ปีถัดมา
ทางมูลนิธิชัยพัฒนา ติดต่อผู้เชี่ยวชาญจาก “ญี่ปุน”
ให้มากราบทูลพระองค์ท่าน เรื่องเทคโนโลยี การสร้าง “อ่างเก็บน้ำใต้ดิน”

ความคิดที่ พระองค์ท่าน มีรับสั่งให้ศึกษาเมื่อ 20 ปีที่แล้ว แต่ไม่มีใครเชื่อ  
ก่อนที่ทางทีม “ญี่ปุ่น” จะเริ่มต้น การนำเสนอ
ทีมงานได้ยิน ในหลวง รับสั่ง ออกมา
“คนไทย พูดไม่เชื่อ ต้องให้ต่างชาติ มาพูดให้ฟัง ถึงจะเชื่อ”
ทีมงานฟังแล้วก็ตกใจ รู้ว่า ทรงกริ้ว อะไรสักอย่างแน่ๆ

พระองค์ท่านทรงรับสั่งต่อ พร้อมมองไปที่ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล

“คนคนนี้ เขาไม่ให้ฉันทำที่เชียงดาว เขาว่ามันแพง”
สมเด็จพระเทพฯ ทรงเห็นว่า ดร.สุเมธ หน้าเสียแล้ว

จึงเสด็จพระราชดำเนินมาใกล้ๆ แล้วแอบรับสั่ง ว่า 
“อย่าตกใจไป ฉันโดนมาแล้วในรถ” 
จนแล้วจนรอด 
ในหลวงจึงรับสั่ง ให้สร้าง “อ่างเก็บน้ำใต้ดิน” อีกครั้ง
คราวนี้ ให้ไปหา ผู้ออกแบบ และ ผู้รับเหมา ที่จะทำให้ได้
ทีมงาน ออกไป เสาะหา ผู้ออกแบบ และ รับเหมา กี่ราย กี่ราย
ก็ยังได้คำตอบว่า “ทำไม่ได้” 

ทำแล้วเขื่อนจะต้อง “รั่ว” แน่ๆ ไม่มีใครอยากเสี่ยง 

ถึงขนาดมีคนพูดว่า “คงต้องให้คนบ้ามาทำ”

แต่สุดท้าย ก็ได้ผู้ออกแบบ รับเหมา ที่ใกล้เกษียณ มาช่วยทำงาน 
เขื่อนสร้างเสร็จแล้ว ก็เป็นไปตามคาด
รั่วตามระเบียบ ต้องทำการอุดรูรั่ว อยู่ตลอดสามปี 
ในขณะที่กำลังแก้ปัญหากันอยู่นั้น
ก็ได้รับสั่งจาก “พระองค์ท่าน” เพิ่มเติม
มีใจความว่า “การทำเขื่อนขนาดเล็กในอนาคตคงจะทำไม่ได้ เนื่องจากจะไปรบกวนประชาชน

ให้ศึกษาเพื่อทำแบบนี้ ทำแบบที่เชียงดาว”

ทีมงาน ถึงกับ “อึ้ง” และ “ไม่สบายใจ” มาก เพราะคิดว่า ทำแล้วไม่ได้ประโยชน์

บางคนถึงกับบ่นออกมาว่า “ไปตามใจท่านทำไมกัน”
ทีมงานไปปรึกษากับ “กรมชลประทาน”

ดร. สองร้อยคน ปริญญาโท สองพันคน ข้าราชการ หมื่นคน ไม่มีใครรู้

ไปสอบถามอาจารย์ ที่คณะทรัพฯ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 
ก็ยังหาคำตอบไม่ได้ ว่าเขื่อนนี้จะใช้การได้อย่างไร
อาจารย์จึงตัดสินใจ ส่งอีเมลไป ถามความเห็นจาก อาจารย์ ผู้เชียวชาญที่ต่างประเทศหลายคน
………………………………..
อีเมลที่ส่งกลับมาจากต่างประเทศทุกฉบับ
ถามว่า “ใครคิดทำของแบบนี้” 
ทีมงานก็ตอบกลับไปว่า “My King”
อีเมลทุกฉบับตอบกลับมา ยาวบ้าง สั้นบ้าง 
แต่ มีสรุปใจความเหมือนกันว่า 
“Genius” 
………………………………..
ชาวบ้านบริเวณเชียงดาว ไม่เคยประสบปัญหาน้ำแล้งอีกเลย
เนื่องจากมีน้ำที่กักเก็บใต้ดิน และ น้ำที่เซาะตามร่องหิน
ทำให้ “ดิน” ชุ่มชื้นอยู่ตลอดเวลา มีบ่อน้ำ ให้ใช้ประโยชน์ได้มาก
ในหลวง คิดได้ ตั้งแต่เมื่อ 30 ปีที่แล้ว 
แต่ไม่มีใครยอมทำให้พระองค์ท่าน
ราคาที่ “ญี่ปุน” เสนอมาคือ 2000 ล้านบาท
แต่ของในหลวงสร้าง ใช้เพียง 13.5 ล้านบาท 
—————————–

“คนไทย พูดไม่เชื่อ ต้องให้ ต่างชาติ มาพูดให้ฟัง ถึงจะเชื่อ” 
คำพูด ตัดพ้อ ที่ ทำให้ต้อง “ฉุกคิด”

เรื่องของ “นวัตกรรม” คนไทย ทำได้ 
ในหลวงท่าน “พิสูจน์” มาแล้ว ทั้งชีวิต

กลับมาที่ห้องประชุม กับคำถามจากผู้บริหารระดับสูง

“เธอรู้มั้ย ว่าโรงแรมที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตอนนี้คือ โรงแรมอะไร”

กรวิชญ์ เงียบไป สามวิ ไม่ตอบอะไร

“พี่เพิ่งกลับมาจากอเมริกา บริษัทที่ปรึกษาต่างชาติ เขามาพี่ไปดูงาน มา

พี่ได้ไปเห็นอะไรมากมายเลย เธอเองอาจไม่เคยรู้เรื่อง เดี๋ยวพี่จะเล่าให้ฟัง

โรงแรมที่ใหญ่ที่สุดในโลกตอนนี้ มีชื่อว่า แอร์บีแอนด์บี”

กรวิชญ์ นึกในใจ

“แอร์บีแอนด์บี ก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2008 เจ้แกจะอวดทำไมฟระ”

ผู้บริหารที่ “ล้าสมัย” ว่าแย่แล้ว

แต่ที่ไม่รู้ตัวว่า “ล้าสมัย” นี่สิ แย่ยิ่งกว่า

ใครเคยทำตัวเหมือน ผู้บริหารท่านนี้

เสี่ยวสุดครับ บอกตรงๆ

เราคงไม่ต้องรอให้ “ที่ปรึกษาต่างชาติ” มาจูงจมูก ไปมา

เพียงท่าน “อ่านหนังสือ” บ้าง บวกกับมี “จินตนาการ” สักหน่อย

นวัตกรรม ก็อาจจะบังเกิดในองค์กร ได้ ไม่ยากนัก

กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร
ต้อง กวีวุฒิ เจ้าของเพจแปดบรรทัดครึ่ง พนักงานประจำที่ชอบทำงานไม่ประจำ ผู้ริเริ่มนำ “DESIGN THINKING” วิธีการสร้างนวัตกรรมจาก ซิลิคอน วัลเลย์ มาใช้ในองค์กรชั้นนำของไทย และเป็นอาจารย์ไม่ประจำ ที่สอนเรื่องนี้เป็นประจำที่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รักการอ่าน การเขียน เป็นชีวิตจิตใจ