“Ux คืออะไรกันแน่”

ลองหลับตาแล้วนึกถึงโลกในอีก 100 ปี ข้างหน้า

โลกในศตวรรษที่ 22 `

คุณจะนึกถึงโลกที่มีอะไรบ้างครับ

รถยนต์ไร้คนขับ

จรวดเดินทางระหว่างดวงดาวหลายดวง

ยาอายุวัฒนะ

และแน่อนที่ขาดไม่ได้ หนึ่งอย่าง

“หุ่นยนต์แมวสีฟ้า”  มีนามว่า โดราเอมอน

ใครที่ตอนเด็กๆเคยดูการ์ตูนญี่ปุ่น

เชื่อว่าจะต้องพอทราบแน่ๆ

โดราเอมอน เพื่อนของโนบิตะ

นั่ง ไทม์แมชชีน ที่อยู่ในลิ้นชักของห้องโนบีตะ

มาจาก ศตวรรษที่ 22 หรือประมาณอีก 100 ปีข้างหน้า

หากคุณเจอโดราเอมอน เดินอยู่ตามท้องถนน

หัวกลม มีหนวด หน้ายิ้ม มีกระเป๋าวิเศษ พูดจาน่ารัก ป้ำๆเป็อๆ

คุณจะรู้สึกอย่างไร อยากเข้าไปคุยด้วยไหม

ในปี 2029 

คุณตื่นขึ้นมา ท้องฟ้าขมุกขมัว

มองออกไปนอกหน้าต่าง มีไฟลุกไหม้

มีควันโขมง บ้านเมืองถูกทำลาย

มองไปที่มุมตึก คุณเห็นหุ่นยนต คนเหล็ก

เหมือนในหนังภาพยนตร์ชื่อ Terminator

เหมือนหัวกะโหลกโล้นๆ นัยน์ตสีแดง

ตัวเป็นโครงเหล็ก ในมือถือปืน

พูดจาไม่เป็นภาษามนุษย์

คุณจะรู้สึกอย่างไร อยากเข้าไปอยู่ใกล้ๆไหม

เมื่อวันก่อนผมได้มีโอกาสเชิญ อิง ดาริน สุทธพงษ์ มาเป็นแขกรับเชิญพิเศษ

ออกอากาศทางเพจ “แปดบรรทัดครึ่ง” ผ่าน Facebook Live

มีชื่อว่า แปดบรรทัดครึ่ง Live สาระ รายการใหม่ ให้ฉุกคิด

อิง เคยทำงานเป็น นักออกแบบประสบการณ์ หรือ User Experience Design ที่บริษัท Amazon.com ที่อเมริกา

หรือที่เรียกกันสั้นๆว่า  Ux Designer

เป็นอาชีพที่คนไทย ยังไม่ค่อยคุ้นชินนัก

อิงเล่าว่า พูดง่ายๆ เลย

Ux เป็น “การใส่จิตวิญญาณลงไปในสิ่งที่ไม่มีจิตวิญญาณ”

ฟังครั้งแรกแล้วงงมั้ยครับ

ถ้างง ก็ไม่ต้องห่วงครับ ผมก็งงๆเหมือนกัน

อิง ถามกลับมาด้วยคำถามง่าย

ปกติแล้ว ถ้าเราอยากจะซื้อของอะไรสักอย่าง เราอยากจะซื้อของกับใคร

คำตอบไม่ยาก แน่นอน ก็ต้องเป็นพ่อค้า แม่ค้า ที่ไว้ใจได้ มีสิ่งที่เราอยากได้ พูดจารู้เรื่อง ยิ้มแย้ม อัธยาศัยดี สิ

อิงบอกต่อว่า แล้วถ้าเราไม่ได้ซื้อกับพ่อค้า แม่ค้า ผ่านมนุษย์

แต่เป็นการซื้อของผ่าน “เวปไซต์” ล่ะ

จะเลือกซื้อของจากที่ไหน

บางคนอาจจะบอกว่า ของดี ราคาถูก

ซึ่งอันนั้นแน่นอน ของดี ราคาถูก คือสิ่งที่เราอยากจะได้

คำถามต่อไป แล้วถ้าทุกคนมีของดี ราคาถูก เหมือนกันล่ะ

คุณอยากจะเข้าไปซื้อของที่ “เวปไซต์”

คำตอบของคนส่วนใหญ่คือ เวปไซต์ที่ใช้ง่าย เชื่อถือได้ ให้ความรู้สึกเหมือน พ่อค้า แม่ค้า ที่นิสัยดี ไม่เอาเปรียบ

สิ่งนี้แหละคือ “Ux Design”

สมัยก่อน ถ้าเราซื้อของผ่านพ่อค้า แม่ค้า จริงๆ เราสัมผัสได้โดยตรงว่า อยากซื้อร้านไหน

จากบุคลิก นิสัย วิธีการพูดคุย ของเจ้าของร้าน

เราดู “จิตวิญญาณ” ของพ่อค้า แม่ค้าคนนั้น ว่าน่าเชื่อถือมั้ย เราเชื่อใจเขาหรือเปล่า

แต่ถ้าเราซื้อของออนไลน์ เราไม่ได้มีโอกาสมองตา พูดคุย กับ “`พ่อค้า แม่ค้า”

การทำให้เวปไซต์มีจิตวิญญาณของมนุษย์ จึงมีความสำคัญ

เวปไซต์หน้าตาเป็นอย่างไร มีภาษาที่เขียนเหมือนคนบุคลิกแบบไหน

เป็นผู้ใหญ่น่าเชื่อถือ หรือ เป็นน้องคนเล็กสนุกสนาน

ในยุคที่ “สินค้าต่างๆ” กลายเป็นเรื่องของ ดิจิตอล กันไปหมด

เรื่องการทำของให้น่าใช้ มีความเป็นมนุษย์มากขึ้น จึงยิ่งมีความสำคัญ

และเป็นที่มาของศาสตร์ที่เรียกว่า Ux Design หรือ User Experience Design  นั่นเอง

บริษัทที่เอา “ลูกค้า” เป็นจุดศูนย์กลางอย่าง Amazon.com นั้น ให้ความสำคัญกับเรื่อง Ux มาก

มากถึงขนาดที่ว่า เวลาเลือกคนเข้าทีมในการทำผลิตภัณฑ์อะไรสักอย่างหนึ่ง

Ux จะเป็นตำแหน่งที่คนให้ความสำคัญกับการเลือกคนมากที่สุด

มากกว่า วิศวกรซอฟท์แวร์ หรือ ผู้จัดการผลิตภัณฑ์ ด้วยซ้ำ

เพราะสุดท้ายแล้ว คนจะซื้อของ ไม่ซื้อของ ขึ้นอยู่กับว่าคนเขาชอบ “ผลิตภัณฑ์” ของเรารึเปล่า

ถ้า “ความรู้สึก” เขาชอบ เรื่องเงินทองต่างๆ ว่าแพง ถูกยังไง ก็จะตามมา

แค่เรื่องของ “เวปไซต์” ขายของยังต้องคิดเยอะขนาดนี้

ถ้าเราอยากจะทำ “หุ่นยนต์” ขึนมาสักตัวล่ะ

หน้าตามันจะเป็นแบบไหน

ถ้าคุณจะทำหุ่นยนต์ช่วยดูแลคนชรา

หุ่นยนต์ตัวนั้นจะหน้าตาเป็นอย่างไร

พูดภาษาอย่างไร มีการเคลื่อนไหวอย่างไร

หน้าตาเหมือนนางพยาบาล พูดจาไพเราะเป็นเพศหญิง เคลื่อนไหวนุ่นนวลเป็นล้อเลื่อน

ทำให้ “คนชรา” ไว้ใจ ยอมให้ดูแล

แล้วถ้าหุ่นยนต์อีกตัวหนึ่ง ถูกออกแบบให้ไปออกรบที่ชายแดน

หน้าตาหุ่นยนต์จะเป็นอย่างไร พูดได้มั้ย มีการเคลื่อนไหวอย่างไร

อาจจะหน้าตาหน้ากลัวไว้ขู่ทหารฝ่ายตรงข้าม พูดไม่ได้ ส่งเสียงน่ากลัวได้

เคลือนไหวรวดเร็ว ด้วยสองขา กระโดดปีนต้นไม้ได้ เหมือนนินจา

จะ “โดราเอมอน” หรือ “คนเหล็ก”

ถ้ามีจุดประสงค์ของการสร้างชัดเจน

ดูแลโนบิตะ หรือ ลอบสังหารใครสักคน

หากเป็นเรื่องของผลิตภัณฑ์ ที่เกี่ยวกับ ดิจิตอลเทคโนโลยีแล้ว

Ux Design  นี่แหละคือ “จิตวิญญาณ” ภายในสิ่งที่ ไม่มีจิตวิญญาณ ysW~16��

กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร
ต้อง กวีวุฒิ เจ้าของเพจแปดบรรทัดครึ่ง พนักงานประจำที่ชอบทำงานไม่ประจำ ผู้ริเริ่มนำ “DESIGN THINKING” วิธีการสร้างนวัตกรรมจาก ซิลิคอน วัลเลย์ มาใช้ในองค์กรชั้นนำของไทย และเป็นอาจารย์ไม่ประจำ ที่สอนเรื่องนี้เป็นประจำที่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รักการอ่าน การเขียน เป็นชีวิตจิตใจ